Voor de Dutch AeroPress Championship van 2024 gebruikte Marten van den Steen kraanwater dat zó zacht was, dat het zijn koffie naar een hoger niveau tilde. Geen fleswater, geen filter, gewoon kraanwater. Maar niet zomaar kraanwater. Het was water uit Noorwegen dat van nature zacht is en perfect voor koffie. Zelf is hij heel bewust van het effect dat water heeft op de smaak van zijn koffie. Want wist je dat koffie voor 98 procent uit water bestaat? De waterkwaliteit van je koffie speelt dus een cruciale rol in de uiteindelijke smaak. Marten van Single Estate Coffee vertelt je er meer over in deze blog.
De rol van mineralen in water
Water is dus een belangrijk onderdeel voor de smaak. De mineralen in water bepalen in grote mate wat je proeft in je kopje koffie. Mocht je water heel hard zijn, dus heel veel kalk bijvoorbeeld, dan smaakt dat de koffie over het algemeen een stuk troebeler en bitter. Is je water zachter van kwaliteit, dus minder kalk, dan kun je veel makkelijker de smaken proeven en smaakt de koffie een stuk helderder.
Wat is de ideale waterkwaliteit?
Als je een fles water in de supermarkt koopt, kijk dan eens op het etiket. Daar staat vaak de hoeveelheid droogrest vermeld, ook wel aangeduid als PPM (parts per million). Dit getal geeft aan hoeveel opgeloste stoffen er in het water zitten.
Voor koffie is een PPM-waarde van het water tussen de 60 en 120 ideaal. Met deze PPM voor koffie zorgt voor een gebalanceerde smaak zonder bitterheid of vlakheid.
Zelf besteed ik op vakantie soms meer tijd aan het kiezen van het beste water om koffie te zetten dan aan het selecteren van de bonen.
Kraanwater: goed, maar niet perfect
In Nederland is kraanwater van uitstekende kwaliteit. Toch is koffie zetten met kraanwater niet altijd ideaal, omdat het vaak te hard is (te hoog in mineralen) en daardoor de smaak beïnvloedt. Dat betekent dat je al die jaren misschien koffie hebt gezet met water dat de smaak niet optimaal tot zijn recht liet komen.
Filteren of flessen?
Er zijn twee praktische oplossingen:
- Flessenwater met een geschikte PPM-waarde.
- Gefilterd water uit de kraan door gebruik te maken van bijvoorbeeld een BRITA-filterkan. Deze haalt een deel van de mineralen uit het water, waardoor het zachter wordt.
Een derde optie is kraanwater uit regio’s waar het van nature zacht is. In Noorwegen bijvoorbeeld komt er water uit de kraan dat perfect is voor koffie. En dat proef je. In mijn ervaring proef je uit vers kraanwater meer levendigheid dan uit flessenwater dat al weken stilstaat in de supermarkt.
Temperatuur telt ook mee
Niet alleen de mineralen zijn belangrijk. Ook de temperatuur van het water beïnvloedt de smaak. Kokendheet water (rond de 100 graden) haalt meer smaken uit de koffie dan water van 90 graden. Dat betekent niet dat heter altijd beter is, maar wel dat je kunt experimenteren. Probeer eens verschillende temperaturen en ontdek wat het doet met jouw favoriete koffie.
Water verdient aandacht
Als je echt het maximale uit je koffie wilt halen, kijk dan niet alleen naar de bonen of de zetmethode. Besteed ook aandacht aan het water. Kies voor de juiste mineralenbalans, filter waar nodig en speel met temperatuur. Zo zet je niet zomaar een kop koffie, maar een kop koffie van de beste kwaliteit.
